Je doet trouw je bekkenbodemoefeningen. En toch lekt het als je springt, rent of een sprintje trekt op het hockeyveld. Urineverlies tijdens sporten voelt dan als falen.

Jij regelt je werk, je gezin en je planning. Alles loopt. Behalve dit. En hoe trouwer je oefent, hoe groter de vraag wordt: wat doe ik fout? En misschien zelfs: ben ik een hopeloos geval?

De kans is groot van niet. Er speelt vaak iets anders.

Het korte antwoord

Urineverlies bij sporten draait doorgaans niet om te weinig kracht. Vaak is de bekkenbodem te gespannen, vermoeid of net te laat. Bij rennen en springen hoort je bekkenbodem in een fractie van een seconde vanzelf te reageren. Dat gaat automatisch, via de samenwerking tussen bekkenbodem en brein. Loopt die samenwerking niet goed, dan helpt harder knijpen weinig. Meer kracht is dus niet automatisch de eerste stap in het stoppen van stressincontinentie bij sporten.

Urineverlies tijdens sporten komt veel voor

Ruim de helft van de volwassen vrouwen verliest wel eens urine en een kwart heeft er oprecht last van. Voor een deel van deze vrouwen vormt het zelfs een reden om minder te bewegen. In een Amerikaans onderzoek onder ruim 3.300 vrouwen was urineverlies voor 9,8 procent van alle vrouwen een obstakel om te bewegen.

Urineverlies bij lachen, niezen, hoesten, tillen, springen of hardlopen heet stressincontinentie. Stress betekent hier druk: de druk op je bekkenbodem op het moment van inspanning of beweging. Het komt niet alleen voor bij vrouwen na een bevalling of na de overgang. Marlies had het al voor haar eerste zwangerschap.

Het verhaal van Marlies (40): “Ik oefende me met periodes suf”

Marlies is 40, verloskundige, moeder en sportief. Ze loopt hard, fietst en hockeyt. Dit is haar verhaal, in haar eigen woorden.

“Ik had al voor mijn eerste zwangerschap urineverlies bij sporten. Ik was toen al een tijd bij een bekkenfysio geweest. Tussen de eerste en tweede zwangerschap heb ik nog een traject gedaan. Maar het hielp niet afdoende.”

Ze deed wat bijna elke vrouw doet. Ze oefende. Elke ochtend tijdens het tandenpoetsen spande ze 10 tot 15 keer haar bekkenbodem aan.

“Ik oefende me met periodes suf.”
“Maar ja, ik verloor nog steeds urine. Met niezen, soms met lachen. En urineverlies met sporten.”

Toen ze met hockey begon, werd het erger. Rennen, sprinten, roepen en ook nog met die stick bezig zijn. Tijdens een wedstrijd verloor ze veel urine.

“Niet tot op mijn enkels, maar wel met zichtbare plekken waar je dan van denkt: o jee… ziet iemand dit?”

Ze twijfelde. Nog een traject? Of toch een operatie? Dat laatste wilde ze niet. Eén ding wist ze zeker:

“Opnieuw stoppen met sporten, dat wilde ik niet.”

Kracht is stap 4, niet stap 1

Als oefenen niet helpt, denk je al snel dat jij het niet goed doet. Of dat je niet hard genoeg werkt. Dus ga je nog harder aanspannen. Dat is de meest gemaakte en heel begrijpelijke fout. Want harder je best doen geeft meestal beter resultaat. Maar niet als het gaat over je bekkenbodem.

Meer kracht is niet automatisch de eerste stap. Marlies is daar het levende bewijs van. Ze oefende jarenlang elke dag en bleef toch lekken.

Een bekkenbodem die de hele dag een beetje aanspant, krijgt geen rust. Hij raakt vermoeid en reageert trager. Harder knijpen maakt dat niet beter en vaak zelfs erger.

Kegeloefeningen zijn een vorm van bekkenbodemtraining. Daar is niets mis mee. Ze werken alleen vaak niet als eerste stap. In een ander artikel lees je uitgebreid waarom kegeloefeningen niet altijd helpen.

De SUN training volgt daarom een andere volgorde: de SUN+ Methode™. Die bestaat uit vier stappen.

  1. Stop met overtrainen.
  2. Uit de overspanning. Dat gaat verder dan je bekkenbodem ontspannen.
  3. De communicatie tussen brein en bekkenbodem herstellen.
  4. Kracht opbouwen, alleen als dat nog nodig blijkt.

De meeste bekkenbodemprogramma’s beginnen bij de +. De SUN Methode begint bij de S. Bij SUN is het doel niet dat je beter wordt in bekkenbodemoefeningen. Het doel is dat je ze niet meer nodig hebt.

Trainen met weerstand hoort bij die +. Het is stap 4. Het komt pas aan bod als spanning en aansturing aandacht hebben gekregen. Marlies vond die combinatie vanzelfsprekend:

“Het leek me wel logisch dat dat trainen met weerstand iets zou kunnen doen in combinatie met ontspannen.”

Hoe het er voor Marlies uitzag: van twijfel naar trampoline

Marlies zag Erna voorbijkomen op Facebook, keek de masterclass en schreef zich in voor de SUN training. De eerste weken merkte ze nog weinig. Dat frustreerde haar een tikkeltje. Maar ze bleef trouw oefenen. Op haar kledingkast hing een A4’tje als geheugensteun.

“En nu heb ik zelfs in mijn telefoon elke dag een herinneringetje: plung! Ontspannen.”

Na ongeveer drie maanden was ze bij het hardlopen 8 of 9 van de 10 keer klachtenvrij. Daarop volgde een dag vol niezen door hooikoorts.

“Maar het ging dus helemaal goed die dag, ik heb niks geen urine verloren!”

De eerste hockeytraining van het nieuwe seizoen begon met jumping jacks. Ze probeerde het. Ook het partijtje erna ging goed. Er was geen vuiltje aan de lucht.

En toen de trampoline. Urineverlies bij trampoline springen was voor Marlies jarenlang de reden geweest om aan de kant te blijven.

“En ja, trampolinespringen met de kinderen. Dat gaat weer! Eerst kon ik drie keer ‘droog’ springen. En nu kunnen het zo wel 20, 30 sprongen zijn.”

“Het resultaat is voor mij boven verwachting.”

Ze kijkt ook met andere ogen terug op wat ze eerder deed.

“Ik ben ook bijna een beetje verontwaardigd dat m’n bekkenfysio’s hier niks van wisten.”
“Ik denk dat het meer effect gaat hebben dan de reguliere zorg die we kennen.”

Op verzoek van Marlies staat er een andere foto bij dit artikel. Haar naam en leeftijd kloppen. Haar ervaringen heeft ze zelf verteld. Deze zijn persoonlijk en kunnen verschillen.

Meer ervaringen lees je bij de SUN training reviews. Bijvoorbeeld hoe Suzan weer kan touwtjespringen zonder urineverlies en hoe Heleen na 22 jaar weer droog sport.

Iets wat je vandaag al kunt doen

Let een paar dagen op of je je bekkenbodem aanspant op momenten dat het niet hoeft. In de auto. Tijdens een vergadering. Bij het afwassen. Als je je buik inhoudt. Of voor de zekerheid, als je loopt. Veel actieve vrouwen doen dat zonder het te merken.

Merk je het op? Laat dan bewust los en adem rustig uit. Je hoeft niets te forceren. Alleen opmerken is al een begin.

Heb je twijfels over je klachten of verandert er iets, bespreek het dan met je huisarts of een bekkenfysiotherapeut.

Weer droog. Weer vrij.

Stel je voor dat je niet meer nadenkt voordat je springt. Dat je dat sprintje spontaan trekt. Dat je de moeder bent die meespringt op de trampoline, niet de moeder die toekijkt.

Dat is waar het om gaat. Niet een leven lang oefeningen, maar droog bij inspanning. Automatisch.

Veelgestelde vragen over urineverlies tijdens sporten

Is urineverlies tijdens sporten normaal?

Het komt veel voor. Ruim de helft van de volwassen vrouwen verliest wel eens urine.1 Maar veel voorkomen is iets anders dan erbij horen. Je hoeft het niet te accepteren als iets wat nu eenmaal bij moeder zijn of ouder worden hoort.

Helpen bekkenbodemoefeningen tegen urineverlies bij hardlopen?

Soms wel. Bekkenbodemoefeningen hebben als doel de spieren sterker te maken. Maar bij urineverlies tijdens hardlopen gaat het vaak ook om spanning en timing. Is je bekkenbodem al gespannen of vermoeid, dan levert extra aanspannen weinig op. Kracht is dan stap 4, niet stap 1.

Wat is stressincontinentie?

Stressincontinentie is urineverlies bij inspanning: bij lachen, niezen, hoesten, tillen, springen of hardlopen verlies je urine in druppels of scheutjes. Het woord stress slaat op de druk in je buik, niet op gestrest zijn. Verlies je vooral urine bij plotselinge aandrang, ook als je niet lacht, niest, hoest, tilt, springt of rent? Dan is dat een andere vorm. Daarvoor is de SUN training niet bedoeld. Kijk dan bij de Rust in je Blaas training.

Kun je blijven sporten met urineverlies?

Ja. Maar wel met een “maar” erbij. Het feit dat je urine verliest tijdens sporten is een teken dat het op dit moment te zwaar is voor je bekkenbodem. In dat geval kun je kiezen voor een sport die je bekkenbodem minder belast, zoals fietsen, schaatsen, skeeleren, e-gym, op de crosstrainer of wandelen. Stop niet helemaal, want sporten is gezond voor je lijf én voor je hoofd. Bovendien geeft het je vaak ook die welverdiende tijd voor jezelf.
Drink niet minder om urineverlies bij sporten te voorkomen. Geconcentreerde urine kan je blaas namelijk prikkelen.

Gaat urineverlies bij sporten vanzelf over?

Soms wel, bijvoorbeeld in de eerste maanden na een bevalling. Daarna gaat het meestal niet meer vanzelf over. Wachten helpt dan weinig en harder knijpen vaak ook niet. Hoe langer je je bekkenbodem “voor de zekerheid” aanspant, hoe meer die gewend raakt aan spanning. Het goede nieuws: je bekkenbodem en de aansturing vanuit je brein kunnen veranderen, ook als je al jaren last hebt.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar je huisarts als je twijfelt of je klachten ergens anders door komen. Dat geldt zeker als je urineverlies plotseling begint of snel erger wordt. Ga ook als je bloed in je urine ziet, pijn hebt bij het plassen of koorts hebt. Hetzelfde geldt als je het gevoel hebt dat er iets uitzakt of als je je blaas niet goed leeg krijgt. Merk je ook doofheid of krachtverlies in je benen of billen? Ga dan direct. De huisarts kan je ook doorverwijzen naar een bekkenfysiotherapeut.

Leer hoe de vier stappen werken

In de gratis masterclass Droog bij inspanning legt dr. Erna Beers uit waarom harder knijpen vaak niet werkt. Je ziet hoe de vier stappen van de SUN+ Methode™ in elkaar zitten en waarom de volgorde ertoe doet. Je bent onzichtbaar voor andere kijkers en je hoeft niks te zeggen.

Portretfoto van dr. Erna Beers, gepromoveerd arts en seksuoloog, lachend voor een donkergroene achtergrond.

Over de auteur: dr. Erna Beers is gepromoveerd arts, klinisch farmacoloog en seksuoloog (BIG: 59052890301) en oprichter van Stop Urineverlies Nu. Ze helpt mensen van urineverlies bij inspanning af zonder operatie, met een aanpak die niet begint bij krachtopbouw, maar de normale functie van je bekkenbodem herstelt.

Bronnen

  1. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (2023). Richtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen. Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/urine-incontinentie_bij_vrouwen/startpagina_-_urine-incontinentie_ui_bij_vrouwen.html 
  2. Nygaard I, Girts T, Fultz NH, Kinchen K, Pohl G, Sternfeld B (2005). Is urinary incontinence a barrier to exercise in women? Obstetrics & Gynecology 106(2): 307-314. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16055580/ 
  3. Faubion SS, Shuster LT, Bharucha AE. Recognition and management of nonrelaxing pelvic floor dysfunction. Mayo Clinic Proceedings 2012;87(2):187-193. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22305030 
  4. Cough-Induced Contraction Response Time and Strength of the Pelvic Floor Muscles Between Women with and Without Stress Urinary Incontinence (2025). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41013152