Een zwarte broek. Een verbandje in je tas. En een reserveonderbroek, voor de zekerheid. Je hebt het slim geregeld en niemand merkt iets. Toch hoef je je niet steeds verder aan te passen. Niet als je weet wat te doen bij urineverlies om de oorzaak aan te pakken.
Keer op keer zie ik dat vrouwen zich steeds verder aanpassen. Uit schaamte, uit gewoonte of omdat ze denken dat het erbij hoort. Daarom zet ik in dit artikel je opties eerlijk op een rij, met zorg en zonder oordeel.
01 · Last van urineverlies
Last van urineverlies? Veel vrouwen hebben het en wachten jaren
Ruim de helft van de volwassen vrouwen verliest wel eens urine en een kwart heeft er veel last van.1 Toch zoeken veel vrouwen pas laat hulp.
In een Pools onderzoek onder vrouwen die urine verloren bij inspanning, zat er gemiddeld ruim 13 jaar tussen de eerste klachten en het eerste gesprek met een arts. Hoe meer ze verloren, hoe meer jaren ze verband droegen.2
In een ander Pools onderzoek probeerde negen op de tien vrouwen het eerst zelf op te vangen, zonder arts. Schaamte en het idee dat het bij de leeftijd hoort of vanzelf overgaat, hielden hen tegen.3
Dat is begrijpelijk. Aanpassen werkt. Een tijdje.
02 · Het verhaal van Carolien
Het verhaal van Carolien: “Het leven is leuker zonder inlegkruisjes”
Carolien dacht dat het gebruikelijk was. Ze schreef het later zelf in haar review:
“Ik dacht namelijk werkelijk dat het heel normaal was dat vrouwen boven de 50 kleine beetjes urine verliezen bij niezen, lachen, hoesten, dansen en springen.”
Ze verwachtte dat het met de jaren erger zou worden. Eerst groter materiaal dan inlegkruisjes. En naderhand misschien “een kleine medische ingreep”.
Zo werkt aanpassen. Je ziet de volgende stap al aankomen en je legt je erbij neer.
Carolien koos iets anders. Ze volgde de SUN training. Daarna schreef ze dat ze weer zonder inlegkruisjes naar haar werk ging. Ze kon bijvoorbeeld drie keer keihard niezen zonder naar de wc te rennen. En op een verjaardag lachte ze zo hard dat de tranen over haar wangen liepen. “Maar verder liep er niets!”
Ze was ook eerlijk over wat nog niet lukte: “Nu nog alleen nog die trampoline….” Lees haar hele review op Trustpilot.
03 · Aanpassen of oplossen
Waarom aanpassen niet hetzelfde is als oplossen
Aanpassen is slim. Het helpt je de dag door. Daar is niets mis mee, zolang je urine verliest.
Maar aanpassen gaat ongemerkt. Eerst een inlegkruisje. Daarna een dikker verband. Dan alleen nog donkere broeken. En op een dag sla je het dansfeest over, de trampoline, de lange wandeling met je vriendin. Elke stap voelt klein. Maar bij elkaar is je wereld kleiner geworden.
Dat zagen onderzoekers in Australië ook. Van de 104 vrouwen tussen 18 en 65 jaar met urineverlies in hun onderzoek:4
- 83% stopte met activiteiten waarbij ze urine verloren.
- 73% gebruikte verband of andere opvang.
- 70% van de vrouwen paste haar seksleven aan.
De vrouwen wilden vooral dat niemand iets merkte. Zo werd het lekken een gewoon onderdeel van hun leven.
Je leeft je leven dan niet meer. Je bent bezig met symptoombestrijding.
Een 3 die een 11 bleek
Hoe ongemerkt dat gaat, zag ik bij Sarah (40). Zij stond op het punt een operatie te ondergaan. Ik vroeg hoe groot de invloed op haar leven was, op een schaal van 0 tot 10. Ze zei: “Een 3.”
Toen ik vroeg hoe dat zat, kwamen de herinneringen. Paardrijden was haar droom sinds ze acht was. Twintig jaar later reed ze elke dag op haar eigen paard. Toen ze moeder werd, begon het lekken. Van inlegkruisjes naar maandverband. Van maandverband naar incontinentiemateriaal. En zelfs dat was bij het paardrijden niet genoeg.
“Ik had steevast dieprode schuurplekken door urineverlies. Het deed zoveel pijn. Ik moest zelfs mijn droom opgeven. Mijn paard heb ik verkocht.”
Toen ze eerlijk naar zichzelf keek, zei ze:
“Eigenlijk is het een 11 op een schaal van 0 tot 10…”
Wat aanpassen kost
Aanpassen kost ook geld. Vier dunne verbandjes per dag kosten 285 tot 364 euro per jaar. In tien jaar is dat dus ruim 2.800 euro, met de prijzen van nu. Stap je over op dikker materiaal, dan wordt het meer. Het hele rekenvoorbeeld lees je in wat kost incontinentiemateriaal.
Wat niet op de kassabon staat: de energie van steeds vooruitdenken. Welke broek kan vandaag? Heb ik genoeg bij me? Wat als ik moet niezen? Het naar huis gaan als je bent doorgelekt. En de angst voor ongelukjes.
Waarom het veelal niet vanzelf overgaat
Opvangen verandert echter niets aan de oorzaak. Dat voel je zelf ook wel. Bij urineverlies bij inspanning gaat het namelijk om meer dan alleen je bekkenbodemspieren. Ook spanning en timing spelen mee: je bekkenbodem moet op het juiste moment vanzelf reageren. In de SUN training werken we daarom in vier stappen:
- 01 · S
Stop met overtrainen.
- 02 · U
Uit de overtollige spanning.
- 03 · N
De communicatie tussen brein en bekkenbodem herstellen.
- 04 · +
Kracht opbouwen, alleen als dat nog nodig is.
Het doel is niet dat je beter wordt in bekkenbodemoefeningen. Het doel is dat je ze niet meer nodig hebt.
04 · Je opties
Wat te doen bij urineverlies: je opties eerlijk op een rij
- 1
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als je urineverlies plotseling begint of snel erger wordt. Ga ook als je bloed in je urine ziet, pijn hebt bij het plassen of koorts hebt. Hetzelfde geldt als je het gevoel hebt dat je een verzakking hebt of als je je blaas niet goed leeg krijgt. Voelen je benen of billen doof aan of hebben ze minder kracht? Ga dan direct.
- 2
Weet welk type urineverlies je hebt
Verlies je urine bij niezen, lachen, tillen, springen of rennen? Dat heet urineverlies bij inspanning of stressincontinentie. Dat heeft niks met stress te maken, maar met druk op je bekkenbodem.
Moet je vooral ineens heel nodig en ben je dan net te laat? Dan gaat het om aandrang. Daar is een andere aanpak voor: de Rust in je Blaas training. Twijfel je? Lees dan welk type urineverlies je hebt of vraag het je huisarts.
- 3
Kijk welke behandelingen er zijn
Bij urineverlies bij inspanning noemt Thuisarts deze behandelingen:5
- oefeningen voor je bekkenbodemspieren, vaak met een bekkenfysiotherapeut;
- een ring in je vagina (pessarium);
- een plasbuisbandje (TVT of TOT) via een operatie.
Elke behandeling heeft voor- en nadelen. Bespreek ze daarom samen met je huisarts.
Bekkenbodemoefeningen zijn doorgaans de eerste stap. Bij een klein deel van de vrouwen werkt dat. Werkt het bij jou niet genoeg, dan ligt dat meestal niet aan jou. Kracht is namelijk maar een deel van het verhaal. Lees daarover meer in urineverlies tijdens sporten.
De SUN training is een online training voor vrouwen met urineverlies bij inspanning. 5.000+ vrouwen deden mee. Eerlijk is eerlijk: het vraagt tijd, aandacht en liefde voor je lichaam. Heb je vooral last van aandrang, dan is de SUN training niet de juiste keuze.
- 4
Iets wat je vandaag al kunt doen
Houd een week lang bij wat je allemaal regelt door je urineverlies. Het verbandje. De kleur van je broek. De afspraak die je afzegt. Geef de invloed op je leven daarna een cijfer van 0 tot 10. Zo zie je waar je echt staat en of aanpassen voor jou nog genoeg is.
05 · Het doel
Weer droog. Weer vrij.
Stel je voor: je pakt ’s ochtends een broek omdat je hem mooi vindt. Je gaat de deur uit zonder mentale checklist. Je lacht met je vriendinnen op een verjaardag tot de tranen over je wangen lopen. En verder loopt er niets. Kortom: je vertrouwt je lichaam weer en voelt je vrij.
Dat is het eerlijke antwoord op de vraag wat te doen bij urineverlies: niet blijven aanpassen, maar zorgen dat je het niet meer nodig hebt.
06 · Vragen
Veelgestelde vragen: wat te doen tegen urineverlies?
Wat kun je zelf doen tegen urineverlies?
Begin met opmerken hoeveel je al hebt aangepast. Drink niet minder om lekken te voorkomen: geconcentreerde urine kan je blaas prikkelen. Laat daarnaast bij twijfel uitzoeken welk type je hebt. Ook bekkenbodemoefeningen kunnen helpen. Werkt harder knijpen niet, lees dan waarom kegeloefeningen niet altijd helpen.
Gaat urineverlies vanzelf over?
Soms wel, bijvoorbeeld in de eerste maanden na een bevalling. Daarna gaat het veelal niet meer vanzelf over. Verbandjes en donkere kleren maken het minder zichtbaar, maar ze lossen niks op.
Is het verkeerd om incontinentiemateriaal te gebruiken?
Nee. Zolang je urine verliest, is het verstandig om goed voor jezelf te zorgen. Kies het dunste materiaal dat je droog en comfortabel houdt. Zie het alleen als opvang, niet als oplossing. Wat te doen bij urineverlies begint met die ene vraag: wil je het blijven opvangen of wil je weer vrij zijn?
07 · Masterclass
Leer hoe de vier stappen werken
In de gratis masterclass Droog bij inspanning leg ik uit waarom harder knijpen vaak niet werkt. Daarnaast zie je hoe de vier stappen van de SUN+ Methode™ in elkaar zitten en waarom de volgorde ertoe doet. Je bent onzichtbaar voor andere kijkers en je hoeft niks te zeggen.
Weer droog. Weer vrij.
Bronnen
- 1. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (2023). Richtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen.
- 2. Grzybowska ME, Wydra D, Smutek J (2015). Analysis of the usage of continence pads and help-seeking behavior of women with stress urinary incontinence in Poland. BMC Women’s Health 15. doi:10.1186/s12905-015-0238-6.
- 3. Wójtowicz U, Płaszewska-Żywko L, Stangel-Wójcikiewicz K (2014). Barriers in entering treatment among women with urinary incontinence. Ginekologia Polska 85(5). doi:10.17772/gp/1734.
- 4. St John W, Griffiths S, Wallis M, McKenzie S (2013). Women’s management of urinary incontinence in daily living. Journal of Wound, Ostomy and Continence Nursing.
- 5. Thuisarts (NHG). Urineverlies bij vrouwen (incontinentie).